Εργαστήρια Σύγχρονης Μουσικής 2009 - Μέγαρο Μουσικής, 19-20-21 Φεβρουαρίου 2009, 17.00

Ο Φεβρουάριος έχει καθιερωθεί ως ο μήνας των Workshops! Έτσι λοιπόν και φέτος έχουν αρχίσει ήδη οι πρόβες του Ελληνικού Συγκροτήματος Σύγχρονης Μουσικής για την παρουσίαση των 17 επιλεγμένων έργων νεαρών συνθετών που συμμετέχουν στη φετινή διοργάνωση του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών. Στις τρεις ημέρες που διαρκούν τα Εργαστήρια, τα έργα θα παρουσιαστούν χωρισμένα σε τρεις θεματικές ενότητες : «Μουσική και Ελληνικό Λαϊκό Παραμύθι» (19/2/2009), «Μουσικοί χώροι» (20/2/2009), «Ακουστικοί και ηλεκτρονικοί ήχοι» (21/2/2009).

Οι παρουσιάσεις των έργων θα πραγματοποιηθούν, ως συνήθως, στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, με ώρα έναρξης 17.00. Η είσοδος είναι ελεύθερη και γίνεται με δελτία εισόδου, τα οποία μπορεί κανείς να προμηθευτεί από τα ταμεία του Μεγάρου, μια ώρα πριν την έναρξη κάθε συναυλίας.

Ακολουθεί αναλυτικά το πρόγραμμα κάθε συναυλίας:

Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2009, 17.00

«Μουσική και Ελληνικό Λαϊκό Παραμύθι»

Αγγελική Φαραού, Οι προξενιές της θυγατέρας του ποντικού

Αυγουστίνος Μουστάκας, Η γάτα κουμπάρα

Δήμητρα Τρυπάνη, Η παραμονή…

Σοφία Κουμπλή, O Aυγερινός και η Πούλια

Γεωργία Τσαχουρίδου, Η κλωνά

Λάζαρος Τσαβδαρίδης, Το Φλανδρώ

Συμμετέχει ως αφηγήτρια η Αγνή Στρουμπούλη.

Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2009, 17.00

«Μουσικοί Χώροι»

Γιάννης Βενιζέλος, Ακροβασία

Σοφοκλής Παπαβασιλόπουλος, Someone Who Went Home Sighing

Στυλιανός Δήμου, … Αέναον ΙΙ …

Κωνσταντίνος Γρηγορίου, Panopticism

Ασημίνα Κατερίνη, Εμμονή

Αντώνης Αδαμόπουλος, Σε οριστική αορίστου

Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2009, 17.00

«Ακουστικοί και ηλεκτρονικοί ήχοι»

Ηλίας Αϋφαντής, Sounds Like Music

Ανδρέας Μιμαίος, Οι δύο όψεις του νομίσματος

Χάρης Πεγιάζης, The Waste Land

Άγγελος Γερουλάνος, Antikythera Mechanism

Διονύσης Παπανικολάου, Κλεψύδρα

Το Ελληνικό Συγκρότημα Σύγχρονης Μουσικής

διευθύνει ο

Θόδωρος Αντωνίου.

Υπεύθυνος συγκροτήματος: Ιάκωβος Κονιτόπουλος

Πληροφορίες: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 2107282333.

ΡΕΣΙΤΑΛ ΚΙΘΑΡΑΣ «ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ & ΚΛΑΣΙΚΗ ΚΙΘΑΡΑ» ΝΙΚΟΣ ΖΑΡΚΟΣ 6/2/2009

Ο Νίκος Ζάρκος είναι ένας νέος κιθαριστής με έντονη ιδεολογία και προβληματισμό, τόσο στη σοβαρή αντιμετώπιση της παρουσίασης των έργων που εκτελεί, όσο και στη γενικότερη αντιμετώπιση της μουσικής των νεοτέρων τάσεων και ιδιαίτερα της Ελληνικής μουσικής. Ήδη έχει ηχογραφήσει έργα Ελλήνων συνθετών με προοπτική να κυκλοφορήσουν σε cd. Όλα τα χαρακτηριστικά που ανέφερα, φαίνονται στο πρόγραμμα που παρουσίασε στις 6 Φεβρουαρίου στην αίθουσα συναυλιών του Ωδείου «Φίλιππος Νάκας». Καταρχήν είναι ένας από τους ελάχιστους που τόλμησε να παίξει τη Sequenza XI για κιθάρα του Luciano Berio, ένα έργο εκπληκτικής δυσκολίας διάρκειας είκοσι λεπτών. Έπαιξε με ιδιαίτερη αφοσίωση όλα τα έργα του προγράμματος (το έργο Due Canzoni Lidie του Nuccio D’ Angelo, τη Serenade της Sofia Gubaidulina, το Nocturnal, after John Dowland του Benjamin Britten, το Wasted Window της Χριστίνας Αθηνοδώρου και τη δική μου Fantasia in Memoriam), πράγμα που αποδεικνύει το ήθος του και τη βαθιά ευθύνη που νιώθει υπηρετώντας τη μουσική που παρουσιάζει. Ιδεολογία που θα πρέπει να διακρίνει όλους τους εκτελεστές γενικά και ιδιαίτερα τους κιθαριστές που το ρεπερτόριό τους περιορίζεται κυρίως σε έργα διασκευασμένα για κιθάρα. Ο 20ος αιώνας είναι εκείνος ο οποίος δημιούργησε έργα ειδικά γι’ αυτό το όργανο.

Ο Νίκος Ζάρκος διαθέτει μια πάρα πολύ σίγουρη τεχνική, βαθιά γνώση των έργων της μουσικής που εκτελεί και πάνω από όλα ιδεολογία.

Προσωπικά του εύχομαι να έχει μια μεγάλη καριέρα.

Για το μεγάλο συνθέτη και φίλο Lukas Foss

Την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου έφυγε από τη ζωή ο μεγάλος συνθέτης και φίλος Lukas Foss. Το Lukas τον πρωτογνώρισα το 1962, όταν ο Μάνος Χατζιδάκις τον είχε προσκαλέσει να διευθύνει τα έργα του διαγωνισμού του Τεχνολογικού Ινστιτούτου με τα βραβεία «Μάνος Χατζιδάκις». Την εποχή εκείνη δίδασκε στο Πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες (U.C.L.A.). Είχε αντικαταστήσει τον Arnold Schoenberg μετά το θάνατό του και δίδασκε σύνθεση. Είχε δημιουργήσει το ensemble αυτοσχεδιασμού, το οποίο είχε κάνει μεγάλη διεθνή εντύπωση. Όταν βρέθηκα για πρώτη φορά στην Αμερική το 1966, για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, τον συνάντησα στο Buffalo, όπου ήταν μουσικός διευθυντής της συμφωνικής ορχήστρας. Από τότε, όσο καιρό βρισκόμουν στην Αμερική ή όσες φορές τον προσκάλεσα στην Ελλάδα, ήμασταν πολύ κοντά ο ένας στον άλλον. Επρόκειτο για έναν εκπληκτικό μουσικό, πολύ σπουδαίο άνθρωπο, που αποδείκνυε σε κάθε στιγμή το πόσο σπουδαίος φίλος ήταν. Ο Leonard Bernstein, κοινός μας φίλος, που μάλλον δύσκολα εκφραζόταν επαινετικά για άλλους συναδέλφους και μουσικούς γενικά, μου έλεγε συχνά το πόσο μεγάλη ιδιοφυία ήταν ο Lukas Foss.

Δεν έγινε ποτέ «σταρ». Όχι γιατί δεν είχε τα προσόντα του πολύ μεγάλου, αλλά γιατί ήταν ένας «αναπάντεχος» δημιουργός. Συνεχώς και με τη περιέργεια ενός μικρού παιδιού, έψαχνε, ανακάλυπτε και πρότεινε νέες ιδέες στη μουσική. Αυτό το «αναπάντεχο» είναι βέβαια αρνητικό για την περίπτωση των «σταρς» που θα πρέπει πάντα να είναι αναγνωρίσιμοι. Ο Lukas δε σταμάτησε ποτέ να ψάχνει, να ανακαλύπτει, να προτείνει. Ακόμη, δεν έπαψε ποτέ να παρουσιάζει τη μουσική των νέων, τη μουσική των σύγχρονων τάσεων και πάντα με πολύ μεγάλη φαντασία. Μπορώ να πω ότι έχει προσφέρει πάρα πολλά στη διάδοση της σύγχρονης μουσικής, όχι μόνο με το έργο του, αλλά και με το ότι διηύθυνε και παρουσίαζε όλα αυτά τα καινούργια έργα.

Είμαι πολύ ευτυχής που έγινα η αφορμή να τον προσκαλέσουν στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης και να είναι συνάδελφός μου εκεί, για πολλά χρόνια, αν και τα τελευταία 4-5 χρόνια, τα συμπτώματα Alzheimer, άρχισαν να περιορίζουν το μεγάλο αυτό πνεύμα. Οι ανεκτίμητες πολλαπλές του γνώσεις, έπαψαν πια να διοχετεύονται στις νεότερες γενιές. Θεωρούσα πάντα ότι ήταν ο μικρός μου αδερφός. Αισθανόμουν μια τρυφερότητα γι’ αυτόν το μεγάλο άνθρωπο. Τον αποκαλούσα λοιπόν «ο μικρός μου αδερφός». Κι εκείνος βέβαια πάντα γελούσε γιατί ήταν πιο μεγάλος από εμένα και στα χρόνια, αλλά και στο μουσικό εύρος. Είναι μια ανάλογη τρυφερότητα, που ένιωθα και για το Δημήτρη Δραγατάκη.

Η ιδιοφυία του Lukas Foss ξεκίνησε από τα παιδικά του χρόνια. Έγραψε την πρώτη του όπερα, όταν ήταν 7 χρονών και όταν έγινε 9, επειδή δεν του άρεσε, την αποκήρυξε. Στα 11 του χρόνια έγραψε μια άλλη όπερα. Τα έργα για πιάνο που είχε γράψει από την ηλικία των 7-8 χρόνων μέχρι και τα 14 έδειχναν το εύρος ενός μεγάλου ταλέντου. Ήταν εντυπωσιακό που σε ηλικία 14 ετών, ο νεοφερμένος τότε, απ’ τη Γαλλία στην Αμερική Lukas, έπαιξε σε μια συναυλία στο Carnegie Hall αποκλειστικά τα έργα του. Αυτά κυκλοφορούν σε cd και είναι πράγματι εκπληκτικά. Έλεγε πως είναι ο πρώτος Αμερικανός συνθέτης αυτής της γενιάς και των επόμενων που δε σπούδασε με την Nadia Boulanger (καθηγήτρια με την οποία σπούδαζαν όλοι εκείνο το καιρό, από τον Copland μέχρι τους τελευταίους). Επίσης διηγείται ότι ο Paul Hindemith τον θεωρούσε πολύ ατίθασο, γιατί τολμούσε να μη τον αντιγράφει! Ο Hindemith σαν καθηγητής ζητούσε πάντα οι μαθητές του να γράφουν και να σκέφτονται όπως εκείνος. Και ο πολύ νεαρός τότε Lukas ήταν ο μεγάλος επαναστάτης που τόλμησε να μη μιμηθεί το Hindemith. Μου έλεγε ότι την εποχή εκείνη είχε ανακαλύψει το Stravinsky και ο Hindemith δε τον ενδιέφερε.

Ο χαμός του Lukas δημιουργεί ένα τεράστιο διεθνές κενό: εθνικό για τους Αμερικανούς, τοπικό για τη Βοστόνη και το Πανεπιστήμιο της Βοστόνης που δίδαξε τα τελευταία του χρόνια, και ακόμη, μεγάλο κενό σε μένα που χάνω έναν τέτοιο σπουδαίο φίλο. Σίγουρα ήταν από τους ανθρώπους που όλοι θα θέλαμε να του μοιάσουμε, ως χαρακτήρας, ως άνθρωπος και ως καλλιτέχνης.

ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ ΤΑΣΟΥ ΠΑΠΠΑ. 14/1/2009 ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ.

Την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου, είχα τη χαρά ν’ ακούσω το ρεσιτάλ πιάνου του Τάσου Πάππα στην αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Λέω ότι είχα τη χαρά, γιατί τόσο η εκτέλεση των έργων, όσο και το πρόγραμμα που παρουσίασε, ήταν πραγματικά μοναδικό. Ξεκίνησε με τη Fughata για τσέμπαλο, έναν αυτοσχεδιασμό του Keith Jarrett, γραμμένο το 1973, το οποίο εκτελέστηκε με πολύ προσεγμένη αισθητική και ατμόσφαιρα που απορρέει και από τις ηχογραφήσεις του ίδιου του Jarrett. Ακολούθησε το κολοσσιαίο έργο του L.V. Beethoven, η Σονάτα για πιάνο αρ.32 σε ντο ελάσσονα, έργο 111. Στο δεύτερο μέρος παρουσίασε, αν δε κάνω λάθος σε πρώτη εκτέλεση στην Ελλάδα, την εκπληκτική και πολύ δεξιοτεχνική Σονάτα για πιάνο του Samuel Barber, έργο του 1949, με μια πολύ δυναμική εκτέλεση και με βαθιά γνώση της μουσικής, καθώς και το Black Earth, έργο του 40χρονου Τούρκου συνθέτη Fazil Say. Το τελευταίο έργο ήταν οι Χοροί του Alberto Ginastera που γράφτηκαν το 1937. Τρία σύντομα κομμάτια που βασίζονται ρυθμικά σε Αργεντίνικους χορούς (Danza del vijo boyero, Danza de la moza donosa, Danza del gaucho matrero). Ο δεύτερος, επηρεασμένοι από το ragtime, μου θύμισε και λίγο Scott Joplin. Δε πρόκειται να μπω σε λεπτομέρειες ενός μουσικοκριτικού, αλλά θέλω να σκιαγραφήσω αυτά που εισέπραξα από αυτή τη συναυλία. Ο Τάσος Πάππας είναι ένας εκπληκτικός βιρτουόζος με μια δυναμική γκάμα από δραματικές κορυφώσεις, σχεδόν «εκκωφαντικές», σε πολύ αιθέρια περάσματα λεπτεπίλεπτων πιανιστικών ήχων. Υπάρχει επίσης και μια δραματικότητα που τον χαρακτηρίζει. Αυτό φάνηκε στα έργα του Beethoven και του Barber. Ακόμη πιο εκπληκτικό ήταν η σημασία που έδινε στη κάθε γραμμή. Προβάλλει δηλαδή τις λεπτομέρειες που βγαίνουν από τις μελωδικές και αρμονικές συνηχήσεις και αποκαλύπτουν τις εσωτερικές λεπτομέρειες ενός έργου. Το κοινό ενθουσιάστηκε. Η συναυλία έκλεισε με ένα κομμάτι του George Gershwin και ένα του Schumann. Ήταν μια πάρα πολύ σημαντική βραδιά. Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί ο Τάσος, έπαιξε ένα από τα concerti μου για πιάνο με τη London Sinfonieta και το ίδιο concerto (μαζί με το 1^ο concerto για πιάνο του Dimitri Shostakovich) με την ορχήστρα της Πάτρας υπό τη διεύθυνσή μου.

Σάββατο, 17 Ιανουαρίου 2009, Δημοτικό Ωδείο Θέρμης - Idee Fixe

Το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2009, στις 20.30, στο θέατρο του Δήμου Θέρμης, στη Θεσσαλονίκη, θα διευθύνω το ενόργανο σύνολο σύγχρονης μουσικής "Idee Fixe" σε έργα των μαθητών μου Σάββα Τσιλιγκιρίδη, Πασχάλη Πασχαλίδη, Αντώνη Ανέστη και Δημήτρη Μπάκα.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με το Δημοτικό Ωδείο Θέρμης: 2310-463423 και odeio@thermi.gr